Hoe laat je een strategie werken die je niet zelf hebt bedacht?

Interview met Alexander Loudon over de uitdagingen van strategie-executie in de praktijk

Als organisatieadviseur begeleidt Alexander Loudon regelmatig leidinggevenden die samen met hun team een nieuwe strategie gaan uitvoeren. Zijn ervaringen heeft hij samengevat in zijn boek The Execution Advantage en in artikelen voor MIT Sloan Management Review.

In de praktijk ziet Alexander geregeld dat organisaties maanden aan een nieuwe strategie werken, terwijl de leidinggevenden die deze moeten uitvoeren nauwelijks tijd krijgen om die samen met hun team zich eigen te maken. ‘Vaak kost het maanden om een nieuwe strategie te ontwikkelen. Het is begrijpelijk om daarna snel te willen doorpakken. Het plan belandt bij leidinggevenden die vervolgens allerlei vragen hebben, waarvoor eigenlijk geen tijd is gereserveerd. En dat is jammer, want juist dat moment tussen ontwikkeling en uitvoering is ideaal om mensen in je organisatie te betrekken bij je plannen. ‘Om later gedoe te voorkomen en te kunnen versnellen, is het beter om eerst te vertragen.’ Alexander raadt leidinggevenden aan hun eigen manier van werken te vinden in dit proces. ‘Neem de tijd om uit te zoeken hoe jij samen met je team ervoor gaat zorgen dat het gaat werken. Wat heb je daarvoor nodig? Waar hebben je mensen behoefte aan? Wat werkt voor jou? Onderschat niet hoeveel tijd het kost om een strategie goed te vertalen naar de praktijk. Dat doe je niet in een uurtje. Je moet samen echt doorgronden wat de strategie betekent voor het dagelijks werk.’

De beste strategie komt niet alleen van bovenaf, maar ook van de mensen die haar voor elkaar moeten krijgen

Alexander heeft onderzoek gedaan naar de stap van strategieontwikkeling naar strategie-executie. ‘Ik vroeg me af waarom zoveel organisaties hiermee worstelen. Vervolgens heb ik gekeken naar organisaties die het wel lukt om hun strategie succesvol uit te voeren. Wat zij goed doen is dat ze zichzelf blijven. Ze zijn authentiek, ook wat betreft de manier waarop ze hun strategie ontwikkelen en uitvoeren. Zo gaan ze niet mee in de laatste trends, maar vinden ze een manier van werken die goed aansluit bij hun eigen cultuur. Let wel: die cultuur is uniek. Een aanpak die bij de ene organisatie goed werkt, kan bij de andere totaal mislukken. Uiteindelijk is het niet de organisatie, maar de mensen die er werken die de nieuwe strategie in de praktijk voor elkaar moeten krijgen. Door mensen op tijd te betrekken bij je plannen, wordt die nieuwe strategie ook echt van hen. En vaak wordt de strategie er ook beter van, omdat zij weten hoe het in de praktijk werkt.’

Houd koers én pas regelmatig je route aan

Best practices van organisaties die erin slagen om hun strategie goed te vertalen en uitvoeren in de praktijk, laten zien hoe belangrijk het is om in een snel veranderende wereld zorgvuldig om te gaan met je strategie. ‘We moeten sneller handelen en reageren in deze tijd. Dat geldt ook voor je strategieproces. Je zult echt veel vaker moeten nagaan of wat je wilt bereiken nog past bij de tijd. Aan die ene stip op de horizon moet je niet veel willen veranderen, maar de weg er naartoe is geen rechte lijn. Als je dat voor elkaar krijgt, lukt het je om je strategie goed uit te voeren én op tijd aan te passen aan de veranderingen om je heen.’

Focus, samenwerking en discipline

Het uitvoeren van het strategieproces is tien procent inspiratie en negentig procent transpiratie, vervolgt hij. ’Het is doen en leren door te doen. Daarbij zijn drie elementen essentieel. Zorg voor focus door heldere keuzes te maken in wat je wel en niet gaat doen, en je daar onderweg ook aan te houden. Investeer verder in de samenwerking. Hoe is je team samengesteld? Wat gebeurt er in je team als het spannend wordt? De derde component is discipline. Zorg dat het strategieproces regelmatig aan de orde komt en maak de voortgang tastbaar. En streef naar een standaard manier van werken. Dus geen projectplannen van vijftig pagina’s maar twee A-viertjes met de kern van de zaak.’

Strategie-executie is ook een bedrijfsproces

Veel leidinggevenden hebben gedurende hun loopbaan tijdens leiderschapsopleidingen het nodige opgestoken over strategieontwikkeling. Maar strategie-executie is iets anders, benadrukt Alexander: ‘Meestal moet dat tussendoor, terwijl je al zoveel andere dingen te doen hebt. Daarom is het van belang dat leidinggevenden inzien dat strategie-executie een proces is als alle bedrijfsprocessen. Het is dus niet iets extra’s dat je erbij moet doen, maar onderdeel van je dagelijkse werk. En als je dat goed aanpakt, merk je dat dit leidt tot meer focus en persoonlijke betrokkenheid van je medewerkers. Een goede uitvoering leidt tot een gevoel van verbinding en van trots. Mensen vinden het fijn om te weten waar ze naartoe werken en waar ze hun tijd aan besteden. Een goede strategie-executie levert niet alleen dit soort zachtere voordelen op, maar helpt je ook om meer strategische doelstellingen sneller te realiseren.’

Strategie is een werkwoord

Idealiter begint de executie van je strategie tijdens de strategieontwikkeling. Alexander: ‘In dat stadium is het essentieel om je strategie door te vertalen naar de praktijk. Wie gaan je strategie uitvoeren en heb je daar de juiste mensen voor in dienst? Het draait eigenlijk allemaal om een doorlopend proces: je ontwikkelt een strategie, je vertaalt die strategie naar je organisatie en je blijft steeds kijken of je nog op de goede weg bent. In feite kun je strategie zien als een continu proces, een werkwoord, waarbij je op gezette tijden toetst of je strategie nog steeds leidt naar de impact die je voor ogen hebt. De wereld verandert snel. Een crisis die je niet zag aankomen kan alles op zijn kop zetten. Als je team de strategie dan echt begrijpt, kun je samen bijsturen, in plaats van te wachten op een nieuw plan. Je hoeft de strategie dus niet zelf bedacht te hebben om het verschil te maken. Juist in de vertaalslag naar je team wordt voor een belangrijk deel bepaald of een strategie van het papier afkomt.’

Over de uitdagingen die leidinggevenden tegenkomen bij de uitvoering van een strategie, verzorgt Alexander een dagdeel tijdens de leergang Bedrijfskunde en Leiderschap. Deelnemers brengen hun eigen vragen in over strategie-executie, delen met de groep hun inspiratie uit de praktijk en gaan naar huis met een aantal concrete voornemens.