Leiderschap in complexiteit

Effectief leidinggeven aan complexe processen en organisaties

  • Leer handelen wanneer vertrouwde kennis tekortschiet
  • Ontwikkel een wendbare en adaptieve leiderschapsstijl
  • Verbind wetenschappelijke analyse met diepgaande persoonlijke reflectie

Dit programma wordt aangeboden door onze zusteronderneming Comenius.

Opleiding Bedrijfskunde en Leiderschap

Waar raken leiders vertrouwd met complexiteit en disruptie?

  • Start op 16 September 2026
  • 9 maanden
  • Academisch

De grote crises van deze tijd – zoals klimaatverandering, de stikstofproblematiek of de inrichting van de zorg – zijn treffende voorbeelden van complexe vraagstukken die nauwelijks controleerbaar zijn. Ze raken iedereen, maar effectieve plannen ter beteugeling ontbreken. Omdat de vele krachten onvoorspelbaar en complex zijn, werkt klassiek leiderschap op basis van controle en planning niet meer. Leidinggeven wordt een behoedzaam ‘tasten in het duister’ waarin vertrouwde kennis tekortschiet en het gevoel van ‘niet weten’ overheerst. Dit vraagt om het vermogen te sturen zonder vast kompas en comfortabel te zijn met onwetendheid in plaats van alwetendheid.

Dit programma bekwaamt je in het wijs en effectief leiderschap dat vereist is voor deze onvoorspelbare wereld. Centraal staat welke competenties en grondhouding dit van jou als leider vraagt. Het nodigt uit tot zelfreflectie: voor welke onontkoombare transitie sta jij, als professional én als mens? Samen met topwetenschappers en ervaren peers onderzoek je de complexiteitstheorie om te ontdekken hoe je vanuit rust en collectieve intelligentie richting geeft aan processen die ogenschijnlijk onbeheersbaar zijn.

Dankzij de unieke versmelting van wetenschappelijke analyse, maatschappelijke verankering en persoonlijke reflectie daagt de leergang je uit tot een grondige herziening en ‘herbronning’ van je leiderschap. Zo leer je binnen jouw organisatie de beweging te maken van hiërarchie en procedures naar interactie, samenspel, adaptiviteit en wendbaarheid.

Wat de opleiding jou brengt:

  • Diepgaand inzicht in complexiteitsdenken: Je krijgt grip op zowel de harde, natuurwetenschappelijke systeemtheorieën als de kritische, filosofische benaderingen van complexiteit.
  • Persoonlijk kompas in onzekerheid: Je ontwikkelt de innerlijke stevigheid om effectief te handelen en beslissen, juist wanneer de uitkomst onvoorspelbaar is.
  • Collectieve intelligentie benutten: Je leert hoe je de diverse expertises binnen jouw team of netwerk activeert en laat samensmelten tot vernieuwende, emergente oplossingen.

Programma

Module 1

‘Harde’ complexiteit in de wetenschap

Begrijp de wetmatigheden van complexe systemen

  • Leer de kernbegrippen van ‘harde’ Complexity Science – zoals emergentie, netwerkdenken en tipping points – toepassen op organisaties
  • Ontdek grensverleggende wetenschappelijke inzichten uit disciplines zoals natuurkunde, biologie en psychologie
  • Reflecteer op de betekenis van deze complexe systeemwetten voor jouw eigen professionele verantwoordelijkheid

Module 2

‘Kritische complexiteit’ in stad en samenleving

De stad Rotterdam als levend fieldlab

  • Verschuif je blik van theoretische modellen naar de maatschappelijke werkelijkheid van transities
  • Onderzoek actuele grootstedelijke vraagstukken rondom milieu, diversiteit en integratie in de praktijk
  • Vertaal abstracte theorie naar tastbaar beleid en concrete handvatten voor jouw organisatie

Module 3

Complexiteit in toezicht en bestuur

Richting geven op de rand van orde en chaos

  • Ontdek wat wijs en effectief leiderschap betekent wanneer legitimiteit en invloed voortdurend in beweging zijn
  • Leer sturen en beslissen in complexe situaties zonder de werkelijkheid te simplificeren
  • Vind de juiste balans tussen noodzakelijke procedures en ruimte voor adaptiviteit en collectieve intelligentie

Module 4

In verbinding

Jouw persoonlijke transitie als leider

  • Reflecteer op de centrale vraag ‘ben ik wijzer geworden?’ en integreer de inzichten in je eigen leiderschapspraktijk
  • Verbind je met het Comeniusgenootschap voor voortdurende uitwisseling met een waardevol netwerk van alumni
1 / 3

Meer weten over deze opleiding?

Praktische zaken

Data en locaties

  • Module 1 - Groningen Donderdag 26 en vrijdag 27 november 2026
  • Module 2 - Veluwe Donderdag 17 en vrijdag 18 december 2026
  • Module 3 - Veluwe Donderdag 14 en vrijdag 15 januari 2027
  • Module 4 - Veluwe Dinsdag 9 en woensdag 10 februari 2027
  • Module 5 - Veluwe Woensdag 17 en donderdag 18 maart 2027
  • Module 6 - Veluwe Woensdag 14 en donderdag 15 april 2027
  • Module 7 - Veluwe Woensdag 12 en donderdag 13 mei 2027
  • Eindgesprekken - Veluwe Donderdag 1 en vrijdag 2 juli 2027
  • Herkansing - n.t.b. Woensdag 1 september 2027
  • Diploma-uitreiking - Groningen Vrijdag 17 september 2027

Investering

Het volgen van één van onze opleidingen levert voordelen voor jouw werkgever. Werkgevers zien deze voordelen vaak als een goede zakelijke investering en zijn daarom bereid hierin te investeren. Veel van onze deelnemers krijgen (een deel van) de kosten voor het volgen van een leergang vergoed door hun werkgever. De opleiding is opgebouwd uit de volgende kosten:

  • Opleidingskosten € 15.000,-
  • Arrangementskosten € 2.950,-
  • Totaal € 17.950,-

“Ik help je graag de vooruitgang voor te zijn”

Laura de Moor | Studieadviseur

'Comenius hielp mij de dynamiek van grote, complexe veranderingen beter begrijpen.'

De vooruitgang voor zijn?

Blijf geïnspireerd en altijd op de hoogte! Ontvang regelmatig vernieuwende kennisartikelen, uitnodigingen voor (gratis) inspiratiesessies en relevante updates over onze academische opleidingen.