In de rubriek ‘Waar ik nieuwsgierig naar blijf’ delen onze kerndocenten een persoonlijke observatie of anekdote die laat zien hoe hun nieuwsgierigheid wordt aangewakkerd: door iets alledaags, een terugkerende vraag in het werk of een moment van frictie. We laten zien waar die nieuwsgierigheid vandaan komt, hoe zij ons kijken en denken vormt, en welke stappen we zetten om haar te voeden, niet om antwoorden te geven, maar om anderen uit te nodigen zelf ook nieuwsgierig te blijven. Deze keer spreken we met Ruben van Wendel de Joode, kerndocent Samenwerken aan Complexe Opgaven.
Waar blijf jij, ondanks al je jaren ervaring, nieuwsgierig naar in het werkveld van jouw leergang?
We werken ons hele leven al samen; waarom gaat het dan toch zo vaak fout?
Wat wakkert jouw nieuwsgierigheid aan?
Een groot deel van de maatschappelijke opgaven, zoals veiligheid, armoede, eenzaamheid, stikstof, duurzaamheid, energie, vraagt van ons dat wij over de grenzen van de eigen organisatie samenwerken met anderen. Professionals, managers en bestuurders uit heel diverse sectoren moeten zich verbinden en gezamenlijk werken aan passende oplossingen. Ik wil graag een steentje bijdragen aan ons vermogen dit beter te doen, meer succes te boeken en daadwerkelijke voortgang te bereiken.
Op dit terrein wordt veel onderzoek gedaan. Onderzoek van Drift naar transities, het boek van Hans Vermaak over de logica van de lappendeken, het boek van De Caluwe en Kaats over maatschappelijke opgaven. Ze bevatten handvatten die ik de praktijk probeer te brengen.
Ik kan wakker liggen en mij zorgen maken over tegenstellingen die wij met elkaar lijken te koesteren. Het lijkt heel positief om een eigen opvatting te vormen over maatschappelijke vraagstukken en die te verkondigen en daaraan vast te houden. Daarbij luisteren wij minder naar elkaar, maar proberen wij elkaar te overtuigen van ons eigen gelijk.
Het onderzoek en de publicaties van Noelle Aarts bieden daarin een welk ander perspectief. Zij beschrijft de kracht van de dialoog om tot oplossingen te komen. De kracht van luisteren en doorvragen.
Naast de dialoog zijn er veel andere interventies en kwaliteit nodig. Denk aan nieuwe vormen van leiderschap. Een vorm van leiderschap gericht op verbinding, dat niet de eigen waarheid op 1 zet, maar juist anderen probeert te mobiliseren en samen onderzoekt. Denk aan onderzoek naar motieven van mensen: waarom verbinden mensen zich aan vraagstukken? Wat kunnen we daarvan leren om te zorgen dat er meer commitment komt op het oplossen van maatschappelijke opgaven?
Deze verwondering gaat over anderen, maar ook over mijzelf. Doe ik voldoende? Kan ik met een open blik naar anderen kijken? Welke rol heb ik en pak ik als adviseur en trainer om Nederland een stukje mooier te maken?
Hoe kan die nieuwsgierigheid ook anderen kan aansteken?
Ik denk dat we allemaal op zoek zijn naar goede oplossingen voor maatschappelijke opgaven. Als we ons voldoende realiseren dat makkelijke oplossingen niet werken, dan denk ik dat we ook meer open kunnen staan voor de opvattingen van anderen. En dat is nodig voor succesvolle samenwerkingen.