In gesprek met Hugo Hoetink

 Als werkende heb je bijna altijd golfbewegingen in je dagen en taken. Het ene moment zit je er lekker in, vliegen de dagen voorbij en werk je op het toppen van je kunnen. De weken daarna gaat het stroef, je moet dingen doen die eigenlijk nét te moeilijk zijn of waar je geen plezier uit haalt. En dan weer zit je in een lekkere flow, je hebt je taken onder controle en alles gaat je makkelijk af. Volgens Hugo Hoetink, docent bij AOG School of Management, is het niet erg dat je deze verschillende fasen ervaart. Het is echter wél belangrijk om je af te vragen of de fase waar je in zit nog bij jou en je talenten en behoeften past.  

In het boek ‘De Krakende Comfortzone’ werkt Hoetink uit hoe professionals en leiders met dat moment kunnen omgaan. Zijn model helpt om scherper te zien waar iemand staat, waar het begint te wringen en welke stap vervolgens passend is. Daarmee maakt hij ontwikkeling concreter dan een algemeen pleidooi voor groei.  

In de opleidingen Strategisch Leiderschap en Mens- en Organisatieontwikkeling geeft Hugo les over dit model. Wij spraken hem over zijn model, zijn boek en over de manier waarop een krakende comfortzone kan helpen om opnieuw te kijken naar vakmanschap, leiderschap en mooi werk.  

In jouw model over ‘de krakende comfortzone’ heb je gekozen voor drie cirkels die elkaar overlappen: business, talent en uitdaging. Op welke manieren kunnen mensen dit model gebruiken om zichzelf te ontwikkelen? 

Ten eerste is het model een mooi startpunt voor een gesprek: waar sta jij nou eigenlijk op de velden van het model? Hoe zit dat in jouw werk of bij de verschillende taken die jij moet uitvoeren? Elke taak kan natuurlijk op een ander veld van het model zitten. Zitten al jouw taken in je comfortzone of heb je ook taken in de hotspot of op het stressgebied? Alleen al hierover praten kan mensen veel inzicht geven in hun werk. Maar daarnaast is ook de beoordeling van deze plaatsing belangrijk. Hoe waardeert iemand zijn verdeling? Waar de ene persoon floreert op een speelplaats, zal iemand anders het prima vinden als 90% van zijn werkzaamheden in de comfortzone zit. En weer een ander heeft juist meer uitdaging nodig om gelukkig te zijn op het werk en zich niet stierlijk te gaan vervelen. En als je die eerste twee punten hebt bekeken, waar je staat én wat je daarvan vindt, kun je door naar de volgende stap: wat staat mij te doen? Welke stappen moet je zetten en welke gesprekken moet je voeren om op een plek te komen die voor jou goed voelt? 

Zou je voor mij in het kort de verschillende elementen uit het model kunnen omschrijven?  

Talent heeft eigenlijk drie componenten: de unieke combinatie van jouw kwaliteiten, gecombineerd met je waarden en drijfveren. Daarnaast heeft talent de neiging om zich van nature te ontwikkelen. Je moet het wel trainen, maar je wordt voor je gevoel moeiteloos beter. De business is het terrein waarop je met anderen waarden creëert voor de maatschappij, de omgeving of de markt. Dat kan ook over organisatiegrenzen heen gaan. En uitdaging is echt vanuit jou als persoon gedacht. Wat vind jij moeilijk? Wat stelt jou voor puzzels of problemen? 

Laten we even wat dieper op de speelplaats ingaan. Want ‘speelplaats’ is natuurlijk een vrolijk woord, maar spelen klinkt ook vrijblijvend. Wat onderscheidt de speelplaats van vrijblijvend experimenteren? 

Ik denk dat de speelplaats wel een bepaalde mate van vrijblijvendheid moet hebben. De prestaties in de speelplaats worden niet onmiddellijk afgemeten aan de criteria van de business. Dit geeft ruimte om dingen te leren zonder dat fouten direct consequenties hebben. Dit kan ook georganiseerd zijn binnen een organisatie, bijvoorbeeld in de vorm van een innovation lab of een ontwikkelafdeling. Daarbij weet je niet altijd of een investering iets oplevert. Dit hoort ook bij innovatie, zonder speelplaats kun je niet innoveren. Uiteindelijk moet je wel weer terug naar de business en moet je waken dat het niet doorschiet in vrijblijvendheid. Een goede balans hierin is dus wel belangrijk. Ik vraag ook altijd aan mensen die zeggen dat ze op de speelplaats zitten of ze ook uitzicht hebben op de ‘hotspot’. Kun je wat je nu doet op een gegeven moment ook productief maken voor de business? Je wilt namelijk niet opgesloten of verdwaald raken in vrijblijvendheid. 

Ik wil nu graag iets dieper kijken naar het hart van jouw model, de ‘hotspot’. Jij ziet de hotspot als een plaats waar alle cirkels samenkomen: talent, business en uitdaging. Is de hotspot volgens jou een permanente of langdurige toestand? Of moeten we dat meer zien als een richting? 

Je kunt je zeker langdurig in de hotspot bevinden, maar mensen kunnen ook veranderen in hoe ze hun werk waarderen. Een baan die eerst goed in de comfortzone valt, begint na een paar jaar te vervelen. Een gezin dat veel aandacht vraagt, kan ervoor zorgen dat de uitdaging minder in het werk gezocht hoeft te worden. Dus de hotspot kan een permanente toestand zijn, maar de behoefte om je in die hotspot te bevinden is niet altijd en voor iedereen hetzelfde. Zo lang jij tevreden bent met jouw positie, en jouw leidinggevende ook, hoef je niet constant op zoek te zijn naar een plek in de hotspot. Maar wat ik wel belangrijk vind om te benoemen, is dat je niet ‘opgesloten’ moet zitten in het veld waar je je bevindt. Dan ben je namelijk niet wendbaar als professional en dat vind ik wel een onwenselijke situatie.  

Jouw boek heet ‘de krakende comfortzone’, dus laten we het iets uitgebreider over die comfortzone hebben. Wat is volgens jou het punt waarop een comfortzone jou tegenhoudt in plaats van dat het je helpt? 

De comfortzone balanceert op het randje. Aan de goede kant van het evenwicht blijf je leren, misschien niet met enorme stappen en uitdagingen, maar je blijft jezelf ontwikkelen. Aan de verkeerde kant raak je gevangen in je routines, of in het idee dat je het allemaal al een keer gezien hebt. Zo lang je blijft leren van het alledaagse en niet vervalt in een sleur kun je heel lang een goede tijd in de comfortzone hebben.  

En hoe kun je het dan merken als die comfortzone begint te ‘kraken’? Als die balans naar de verkeerde kant doorslaat? 

Sommige mensen merken dat aan onrust in hun lijf. Soms merk je dat dingen die altijd werkten, opeens geen resultaat meer behalen. Omdat de comfortzone samenhangt met de business, zijn veranderingen in de comfortzone soms ook buiten jouw handen. Gekraak kan dus zowel van binnenuit komen, onrust in je lijf of in jouw eigen hoofd, als van buitenaf. En een krakende comfortzone hoeft ook helemaal geen probleem te zijn, er is altijd beweging over de velden in het model, dus in plaats van dat ‘gekraak’ jou als professional beangstigt, nodig ik mensen juist ook uit om het als een kans te zien om te groeien en zich te ontwikkelen. 

Wat zou een goede eerste stap kunnen zijn om uit zo’n krakende comfortzone te raken? 

Ik zou beginnen met talentonderzoek. Denk zelf na over je talenten, maar vraag vooral ook mensen in je omgeving om eens terug te geven hoe zij denken over jouw talenten. Een goed talentbewustzijn is denk ook de beste verzekering om niet opgesloten te raken in één van de velden. Het kan je het vertrouwen geven om eens verder te kijken dan die comfortzone waar je nu al een paar jaar in zit. Hoe meer jij over jezelf weet, hoe beter je ook weet waar jouw uitdaging zit én hoe jij kunt bijdragen aan de business en hoe makkelijker het wordt om uiteindelijk die hotspot te kunnen vinden en daar voor langere tijd te blijven.  

In de leergang Strategisch Leiderschap werken deelnemers aan hun vermogen om richting te geven in een omgeving die niet netjes meebeweegt met bestaande plannen. Hoetinks ideeën sluiten aan bij de vraag hoe je als leider aanwezig blijft wanneer vertrouwde antwoorden hun rek verliezen. Bij Mens- en Organisatieontwikkeling ligt de verbinding vooral in de aandacht voor mensen in beweging: professionals die zich ontwikkelen in relatie tot hun werk, hun organisatie en de betekenis die zij daaraan geven. Wil je meer weten over één van deze opleidingen? Download dan de brochures.  

Meer weten over de opleiding Strategisch Leiderschap?

Download de brochure

Meer weten over de opleiding Mens- en Organisatieontwikkeling? 

Download de brochure